W IV TSUE wyda wyroki ważne dla ok. 50 tys. sądowych spraw dot. kredytów CHF - Bochenek, Votum (wywiad)
W czwartek, 16 kwietnia, w TSUE zapadną rozstrzygnięcia w trzech sprawach dotyczących przedawnienia roszczeń banków względem frankowiczów. Zagadnienie to jest istotne z punktu widzenia blisko 50 tys. sądowych spraw - poinformował PAP Biznes Wojciech Bochenek z kancelarii należącej do grupy Votum.
"16 kwietnia w Trybunale będą rozstrzygane trzy, niezależne od siebie, sprawy frankowe dotykające swoim przedmiotem problematyki przedawnienia roszczeń banku tj. dające odpowiedź, czy bank będzie mógł odzyskać kapitał kredytu pożyczony konsumentowi po upływie 3-letniego terminu od momentu zakwestionowania umowy przez konsumenta" - powiedział PAP Biznes Bochenek z kancelarii Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych.
REKLAMA
"Zagadnienie jest istotne z punktu widzenia blisko 50 tys. spraw, w których banki pozwały swoich klientów o zwrot kapitału, a konsumenci w ramach działań obronnych podnieśli zarzut przedawnienia roszczeń banku w zakresie udzielonego kapitału kredytu. Jest to jedno z ostatnich istotnych zagadnień prawnych, które wymaga ujednolicenia w przedmiocie zapadających orzeczeń w sądach krajowych" - dodał.
Zdaniem Rzecznika Finansowego wyroki te będą miały znaczenie dla ujednolicenia linii orzeczniczej sądów krajowych w zakresie rozstrzygania o przedawnieniu roszczeń banków przeciwko kredytobiorcom "frankowym".
"Kwietniowe rozstrzygnięcia TSUE mogą okazać się jednymi z najważniejszych momentów dla polskich kredytobiorców w ostatnich latach. Skala i zakres spraw – obejmujących zarówno przedawnienie roszczeń banków, zasady rozliczeń po unieważnieniu umów, jak i dopuszczalność konstrukcji stosowanych w kredytach konsumenckich – sprawiają, że Trybunał realnie wpłynie na kierunek tysięcy toczących się postępowań w Polsce" - ocenia Rzecznik Finansowy Michał Ziemiak.
Trzy polskie sprawy frankowe (C-752/24, C-753/24, oraz C-901/24) zostały zainicjowane przez Sąd Okręgowy w Warszawie.
W pierwszej sprawie TSUE rozstrzygnie czy złożenie pozwu przez bank przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie umowy przed prawomocnym unieważnieniem umowy kredytu może przerwać bieg przedawnienia.
"Strona pozwana podnosi, że takie działanie nie powinno przerywać przedawnienia, bo pozew nie zmierza bezpośrednio do dochodzenia roszczenia, lecz jest jedynie elementem strategii procesowej. Sąd odsyłający wskazuje na ogromne utrudnienie dla konsumenta, który otrzymując taki pozew, staje przed dylematem czy uznać żądanie banku i zapłacić, ryzykując, że umowa ostatecznie okaże się ważna i będzie musiał znów walczyć o odzyskanie tych pieniędzy, czy czekać na wyrok i ryzykować ogromne odsetki za opóźnienie" - podał Bochenek.
Drugi z wniosków prejudycjalnych (sprawa C-901/24) koncentruje się na skutkach procesowych oświadczeń składanych przez frankowiczów podczas przesłuchań przed sądem. TSUE zdecydować ma czy oświadczenie konsumenta, że rozumie konsekwencje nieważności umowy kredytu przerywa bieg przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy.
Z kolei postępowaniu o sygnaturze C-753/24 TSUE zdecyduje, czy dopuszczalne jest uwzględnienie przedawnionego roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie umowy w oparciu o względy słuszności lub zasady współżycia społecznego.
"Sąd odsyłający powziął wątpliwość czy pozostawienie sędziom tak szerokiej i niespójnej swobody w przywracaniu przedawnionych roszczeń przedsiębiorcy nie narusza zasady pewności prawa oraz nie niweczy ochronnego celu Dyrektywy 93/13" - podał Bochenek.
RF zwrócił uwagę, że 16 kwietnia 2026 r. rzecznik generalny TSUE wyda także opinię w innej polskiej sprawie dotyczącej frankowiczów (C-23/25). Sprawa ta dotyczy rozliczeń między bankiem a konsumentem w sytuacji, gdy umowa kredytowa zostaje uznana za nieważną z powodu nieuczciwych zapisów.
Pod koniec kwietnia TSUE udzielić ma odpowiedzi na jeszcze jedną sprawę dotyczącą umów frankowych. TSUE 30 kwietnia określi, w jakim kierunku powinno zmierzać orzecznictwo w sprawach, w których pierwotna umowa kredytu była zawarta jako PLN+ Wibor, a następnie aneksem zmieniona na kredyt powiązany z kursem waluty franka szwajcarskiego. Sądy mają wątpliwości, czy w takiej sytuacji unieważnić tylko sam aneks, czy całą umowę.
Bochenek podał, że 23 kwietnia TSUE (sprawa C-744/24) zweryfikować ma także istotne zagadnienie prawne mające znaczenie dla blisko 18 mln umów kredytów gotówkowych/konsumenckich w przedmiocie praktyki banków polegającej na kredytowaniu kosztów kredytu np. prowizji i pobieraniu od tego odsetek.
"Kredytowanie kosztów prowizji jest jednym z najczęściej wymienianych błędów w umowach kredytów konsumenckich, który może prowadzić do zniekształcenia informacji o koszcie kredytu" - podał Bochenek.
Według Rzecznika Finansowego wyrok w tej sprawie będzie miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia roszczeń formułowanych przez konsumentów w oparciu o tzw. "sankcję kredytu darmowego".
"Obecnie przed polskimi sądami toczy się wiele takich postępowań, a linia orzecznicza nie jest jednolita, dlatego orzeczenie TSUE będzie miało kluczowy wpływ na ujednolicenie praktyki polskich sądów" - podał RF.
Sebastian Karbarczyk
(PAP Biznes)
seb/ gor/