Spółki z GPW, które nie załapią się na zwolnienie w OKI. Jest ich prawie 40

Osobiste Konto Inwestycyjne rusza 1 stycznia 2027 r. i ma być dla inwestora indywidualnego ucieczką od podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki). Jest jednak haczyk, o którym mało się mówi. Zwolnienie z podatku od wartości aktywów do 100 tys. zł nie obejmie akcji spółek, których kapitał zakładowy jest wyrażony w walucie innej niż złoty. Na głównym rynku GPW jest ich ok. 40, czyli mniej więcej co dziesiąta z blisko 400 notowanych spółek, a wśród nich są walory bardzo popularne wśród inwestorów.

Jak działa OKI i skąd bierze się problem

OKI będzie można otworzyć między innymi jako rachunek maklerski. Wpłacasz środki, kupujesz akcje i, w odróżnieniu od zwykłego rachunku, nie płacisz 19% podatku od zysków kapitałowych. Zwolnienie z podatku Belki obejmuje zyski ze sprzedaży, odsetki i dywidendy, niezależnie od wielkości portfela.

W zamian pojawia się nowa danina: podatek od wartości aktywów. Nie liczy się go od zysku, tylko od średniej wartości aktywów w roku. W 2027 r. stawka wyniesie 0,85%

Tu wchodzi limit. Aktywa do 100 tys. zł są z tego podatku zwolnione, ale tylko wtedy, gdy są to aktywa kwalifikowane. Podatek od wartości aktywów płaci się niezależnie od wyniku, także w roku zakończonym stratą.

Prezydent podpisał ustawę o OKI. Nowe konta ruszą od 2027 roku

Kryterium: kapitał zakładowy wyrażony w złotych

Ustawa mówi wprost, że akcje wliczają się do limitu zwolnienia tylko wtedy, gdy kapitał zakładowy spółki jest denominowany w złotych.

Ten warunek sprawia, że akcje spółki z kapitałem zakładowym w EUR, USD czy CZK można na OKI kupić i trzymać, ale nie będą one uwzględniane w limicie 100 tys. zł. Trafiają do puli opodatkowanej od pierwszej złotówki, nawet jeśli cały portfel jest wart mniej niż limit.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że i tak w wielu przypadkach może się opłacać trzymać akcje zagraniczne na OKI, szczególnie wtedy gdy wygenerują one zysk lub wypłacą dywidendę. Podatek od wartości tych akcji może być niższy niż podatek Belki od zysków i dywidend. Jednak, o ile jeszcze prawdopodobieństwo wypłaty dywidendy łatwo obliczyć, to zysków ze wzrostu kursu akcji już nie.

OKI na pewno będą wielkim sukcesem, pytanie jak wielkim, mówi prezes Quercus TFI Sebastian Buczek

Popularne spółki, które wypadają z limitu

To nie są egzotyczne peryferia rynku. Na liście spółek z kapitałem zakładowym w obcej walucie są walory z realnym obrotem, regularną dywidendą i szeroką bazą akcjonariuszy indywidualnych.

ASBISc Enterprises #ASB to prawdopodobnie najbardziej dotkliwy przykład. Cypryjski dystrybutor elektroniki od lat należy do ulubieńców inwestorów indywidualnych, płaci rosnącą dywidendę i ma kapitał zakładowy w USD. Na OKI kupisz go bez przeszkód, ale ani jedna złotówka z tej pozycji nie wypełni limitu.

MOL #MOL, węgierski koncern paliwowy notowany na GPW w ramach podwójnego notowania, ma kapitał zakładowy w HUF. To duża, płynna i dywidendowa spółka, więc typowy kandydat na fundament portfela, który akurat na OKI fundamentem być nie może.

CEZ #CEZ, czeski koncern energetyczny z kapitałem w CZK, jest w podobnej sytuacji. Podobnie KRKA #KRK, słoweński producent leków generycznych z kapitałem w EUR, od lat obecny w portfelach inwestorów szukających stabilnej dywidendy z regionu.

Do tego dochodzi Pepco Group #PCO, holenderska spółka z kapitałem w EUR, mimo że jej biznes jest w dużej mierze polski i tak właśnie jest postrzegana przez rynek. W tej samej grupie mieszczą się banki zagraniczne notowane na GPW, na czele z Banco Santander #SAN, którego kapitał zakładowy jest wyrażony w EUR.

Spółki ukraińskie, czyli zakład na koniec wojny

Osobna grupa to spółki ukraińskie. Wszystkie są zarejestrowane poza Ukrainą (i poza Polską), najczęściej w Luksemburgu, Holandii lub na Cyprze, i wszystkie mają kapitał zakładowy w EUR albo USD. Żadna nie wliczy się więc do limitu.

Mogą one przyciągać inwestorów, gdyż scenariusz zakończenia wojny i odbudowy Ukrainy jest jednym z najczęściej obstawianych przez inwestorów indywidualnych na GPW. Jeśli ten segment wróci do łask, inwestor na OKI będzie grał nim, ale poza zwolnieniem podatkowym.

• Astarta Holding #AST, EUR, producent cukru i przetwórca soi z własnym zapleczem surowcowym
• Kernel Holding #KER, USD, producent i eksporter oleju słonecznikowego oraz zbóż z własną infrastrukturą terminalową
• IMC #IMC, USD, uprawa i przechowywanie zbóż oraz roślin oleistych
• Agroton #AGT, USD, pionowo zintegrowana grupa rolna ze wschodniej Ukrainy
• KSG Agro #KSG, USD, hodowla trzody chlewnej i przetwórstwo mięsa wieprzowego
• Milkiland Foods #MLK, EUR, producent wyrobów mlecznych z zakładami w Polsce i na Ukrainie
• Sadovaya Group #SGR, USD, wydobycie i obrót węglem w Donbasie
• Coal Energy #CLE, USD, sektor węglowy
• KDM Shipping #KDM, USD, transport rzeczno-morski towarów masowych

Trzeba przy tym uczciwie zaznaczyć, że część z tych spółek ma dziś marginalną płynność, a niektóre od lat nie prowadzą normalnej działalności operacyjnej, dlatego wspominamy je tylko ze względu na potencjał krótkoterminowych spekulacji na ich akcjach przez inwestorów indywidualnych. Realnym tematem inwestycyjnym pozostaje przede wszystkim pierwsza część tej listy.

Co to oznacza dla inwestora i pełna lista spółek

Wniosek jest prosty. Limit 100 tys. zł warto wypełnić spółkami z kapitałem zakładowym w złotych, a ekspozycję na wymienione wyżej walory trzymać na zwykłym rachunku maklerskim albo w IKE lub IKZE, gdzie takie kryterium nie obowiązuje.

To nie znaczy, że tych spółek na OKI trzeba unikać za wszelką cenę. Zwolnienie z podatku Belki działa na całym koncie, więc przy wyższych stopach zwrotu 0,85% od wartości aktywów bywa tańsze niż 19% od zysku ze wzrostu kursu akcji i dywidend. W latach chudych i w roku ze stratą jest to jednak czysty koszt, którego na zwykłym rachunku się nie ponosi.

Kryterium waluty kapitału zakładowego wygląda na techniczny szczegół, a realnie zmienia sposób budowania portfela. Do startu OKI zostało kilka miesięcy, więc jest czas, żeby przejrzeć swój portfel pod tym kątem.

Poniżej zestawienie wszystkich spółek z głównego rynku GPW, których kapitał zakładowy jest wyrażony w walucie innej niż złoty, wraz z tą walutą.

Erste wciąż widzi okazje inwestycyjne na GPW. W swoim modelowym portfelu zaleca trzymać 95% w akcjach