Żabka już to zrobiła. Co może zrobić ASBiS, Pepco i 40 spółek z GPW aby spełniać kryterium zwolnienia na OKI
Przez sito Osobistych Kont Emerytalnych (OKI) nie przechodzi ok. 40 spółek z głównego rynku warszawskiej giełdy, w tym tak znane jak Asbis, MOL, CEZ, KRKA, Pepco i Banco Santander. Droga do kwalifikacji do OKI istnieje i jest zaskakująco prozaiczna. Jednocześnie stanowi wyzwanie, a polski detal nie jest wystarczającą motywacją do jego podjęcia dla emitentów zagranicznych, wskazuje w rozmowie Strefie Inwestorów radca prawny, Robert Nogacki, partner zarządzający w Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych, podpisana przez Prezydenta 13 sierpnia 2026 r., zalicza do zwolnienia z podatku od wartości aktywów, do 100 tys. zł, wyłącznie aktywa kwalifikowane; dla akcji oznacza to papiery notowane na rynku regulowanym lub w ASO, wyemitowane przez spółki o kapitale zakładowym denominowanym w złotych (art. 26 ust. 4). Kryterium brzmi technicznie, a działa jak sito: nie przechodzi przez nie około 40 spółek z głównego rynku GPW, w tym Asbis, MOL, CEZ, KRKA, Pepco i Banco Santander. Ich akcje można na OKI kupić i trzymać, tyle że podatek od wartości aktywów, w 2027 r. 0,85 proc. rocznie, nalicza się od nich od pierwszej złotówki, także w roku zamkniętym stratą.
Spółki z GPW, które nie załapią się na zwolnienie w OKI. Jest ich prawie 40
Precedens już jest. Rynek zdążył już z tej furtki skorzystać, ale…
“Droga do kwalifikacji istnieje i jest zaskakująco prozaiczna: uchwała walnego zgromadzenia o zmianie waluty kapitału zakładowego na złote. Cała mechanika rozgrywa się jednak w prawie państwa siedziby, nie w polskim KSH, bo polska spółka akcyjna ma kapitał w złotych z mocy ustawy; problem dotyczy wyłącznie emitentów zagranicznych, a o dopuszczalności przewalutowania, trybie zmiany statutu i przeliczeniu wartości nominalnej rozstrzyga ich macierzysty porządek prawny” - wskazał mecenas Nogacki.
Precedens już jest. Zarejestrowana w Luksemburgu Żabka przewalutowała kapitał z euro na złote uchwałą walnego zgromadzenia z 9 czerwca 2026 r., ze skutkiem od 1 stycznia 2027 r., a więc zanim Sejm w ogóle uchwalił ustawę; Allegro, także spółka luksemburska, kapitał złotowy miało wcześniej.
“Warunek jest zatem spełnialny tam, gdzie prawo siedziby dopuszcza kapitał w walucie obcej, jak w Luksemburgu czy na Cyprze; tam, gdzie kapitał musi być wyrażony w walucie krajowej albo w euro, sama uchwała nie wystarczy” - zaznaczył partner zarządzający w Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Prezydent podpisał ustawę o OKI. Nowe konta ruszą od 2027 roku
…dla większości z czterdziestu wykluczonych z OKI rachunek wypada na nie...
MOL, CEZ czy Santander utrzymują kapitał w walucie siedziby ze względów księgowych i regulacyjnych, notują się na kilku rynkach i popyt polskiego detalu takiej operacji im nie uzasadni, zauważył mecenas.
“Jak dotąd żadna ze spółek z tej listy przewalutowania nie ogłosiła. Pozostają narzędzia cięższe: transgraniczne przekształcenie w polską spółkę akcyjną, realnie dostępne po wdrożeniu dyrektywy 2019/2121, albo wejście do koszyka kwalifikowanego bokiem, przez emisję obligacji o nominale w złotych, które ustawa co do zasady obejmuje katalogiem aktywów kwalifikowanych, z wyłączeniem strukturyzowanych. Kto ma w Polsce biznes i akcjonariat, policzy jak Żabka; kto ma tu tylko jeden z wielu parkietów, wzruszy ramionami” - stwierdził Nogacki.
Dopóki dany emitent nie działa, ruch należy do inwestora: “Limit warto wypełniać walorami złotowymi, a ekspozycję niekwalifikowaną trzymać na zwykłym rachunku albo w IKE i IKZE, gdzie kryterium walutowe nie obowiązuje. Można ją też świadomie zostawić na OKI: 0,85 proc. od wartości bywa tańsze niż 19 proc. podatku Belki od zysku i dywidendy, tyle że w roku straty staje się czystym kosztem. Pośrednią furtką pozostają fundusze, których polityka inwestycyjna przewiduje co najmniej 70 proc. aktywów kwalifikowanych” - wskazał Nogacki.
OKI na pewno będą wielkim sukcesem, pytanie jak wielkim, mówi prezes Quercus TFI Sebastian Buczek
Systemowy paradoks, a spółka, która się dostosowała do OKI może zaraz zejść z GPW...
Ustawodawca nie pyta, gdzie spółka prowadzi działalność, płaci podatki i zatrudnia ludzi; tylko pyta, w jakiej walucie zapisano liczbę w statucie.
"Formalna neutralność kryterium da rządowi linię obrony na gruncie swobody przepływu kapitału, ale orzecznictwo Trybunału, od sprawy Verkooijen po Manninen, obejmuje także dyskryminację pośrednią. Celów czysto gospodarczych Trybunał za usprawiedliwienie nie uznaje. Precedens Żabki jest przy tym obosieczny: dowodzi, że warunek da się spełnić i zarazem, że emitent zagraniczny płaci za wstęp operacją korporacyjną, którą spółka polska dostaje z mocy ustawy za darmo. Powstała ulga, do której bilet kupuje się poprawką do statutu. Puentę dopisało życie: pierwsza spółka, która przewalutowała kapitał pod OKI, jest dziś przedmiotem wezwania kanadyjskiego właściciela sieci Circle K z zamiarem zdjęcia jej z giełdy, być może zanim program wystartuje. Prawo pisane pod rynek zawsze się z tym rynkiem ściga i rzadko ten wyścig wygrywa” - podsumował partner zarządzający w Kancelarii Prawnej Skarbiec.
W co inwestować na OKI? Akcje, obligacje, lokaty czy fundusze inwestycyjne – Kamil Gemra
