KE ureguluje kwestię data center. To kluczowe dla WIG-ENERG

Komisja Europejska otwiera kolejny etap regulowania infrastruktury data center. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na moc obliczeniową Bruksela chce nie tylko większej przejrzystości zużycia energii i wody, lecz także wspólnego systemu oceny oraz minimalnych standardów efektywności. W praktyce oznacza to, że rozwój centrów danych będzie coraz silniej powiązany z dostępnością niskoemisyjnej energii, możliwościami sieci i integracją z lokalnymi systemami ciepłowniczymi. W tym celu Komisja przedstawiła wspólny unijny system oceny centrów danych, który ma zwiększyć przejrzystość ich zużycia energii i wspierać integrację sektora z systemem energetycznym.

SUBSKRYBUJ NASZ NEWSLETTER LEGISLACYJNY

Data center na unijnej etykiecie

Skala wyzwania szybko rośnie. W 2024 r. centra danych w Unii Europejskiej zużyły 68 TWh energii elektrycznej, a do 2030 r. zapotrzebowanie sektora ma wzrosnąć do 114 TWh, czyli 3,2 proc. całkowitego zużycia energii elektrycznej w UE. Komisja zastrzega przy tym, że wraz z dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji i usług cyfrowych prognozy te mogą zostać skorygowane w górę.

Bruksela chce więc lepiej mierzyć wpływ infrastruktury cyfrowej na system energetyczny i środowisko. Podstawą oceny mają być m.in. wskaźniki efektywności energetycznej PUE, zużycia wody WUE, ponownego wykorzystania energii ERF oraz udziału energii odnawialnej REF. Pierwsze dane pokazują, że średni PUE europejskich centrów danych wynosi 1,36, ale między państwami członkowskimi występują duże różnice.

Znacznie większy potencjał pozostaje niewykorzystany w obszarze odzysku ciepła. Według danych przekazanych Komisji ponownie wykorzystywane jest obecnie zaledwie ok. 1,8 proc. ciepła generowanego przez centra danych. KE podkreśla jednak, że możliwość jego zagospodarowania zależy m.in. od lokalnej infrastruktury, obecności odbiorców ciepła oraz sezonowego zapotrzebowania.

Minimalne standardy efektywności

Unijna polityka wobec data center ma stopniowo wychodzić poza samo raportowanie. Komisja przygotowała wspólny system oceny centrów danych, a równolegle rozpoczęła prace nad możliwością wprowadzenia minimalnych standardów efektywności. Miałyby one obejmować m.in. wspomniane już wcześniej wskaźniki PUE, WUE i udziału czystej energii, z uwzględnieniem wielkości, wieku, lokalizacji i warunków funkcjonowania poszczególnych obiektów. Argumentem za dalszymi działaniami regulacyjnymi jest fakt, że około połowa raportujących centrów danych przekracza rekomendowany poziom PUE 1,5 lub WUE 0,4.

Jednocześnie Komisja podkreśla potrzebę zachowania neutralności technologicznej w odniesieniu do niskoemisyjnych źródeł energii. Wprost wskazuje, że przyszłe raportowanie powinno uwzględniać również energię jądrową, która może dostarczać sektorowi duże wolumeny stabilnej, niskoemisyjnej energii.

Istotna zmiana może dotyczyć także sposobu oceny „zieloności” energii zużywanej przez centra danych. Ponad 70 proc. raportowanych obiektów bilansuje obecnie swoje roczne zużycie energią odnawialną, jednak Komisja zwraca uwagę, że PPA i gwarancje pochodzenia nie zawsze przekładają się na powstanie nowych lokalnych mocy wytwórczych. W przyszłości większe znaczenie może mieć więc dodatkowość źródeł oraz lepsze dopasowanie produkcji energii do profilu zużycia.

Co to oznacza?

Unijny kierunek regulacyjny oznacza przede wszystkim zmianę kryteriów konkurencyjności inwestycji data center. Dostęp do odpowiedniej mocy pozostanie warunkiem podstawowym, ale coraz większą rolę będą odgrywać jakość i emisyjność zasilania, efektywność wykorzystania energii oraz możliwość włączenia obiektu w lokalny system energetyczny.

To szczególnie istotne w przypadku dużych centrów danych, których zapotrzebowanie na energię może mieć wymierne znaczenie dla lokalnej infrastruktury sieciowej. Jednocześnie centra danych mogą stać się elementem transformacji energetycznej – jako odbiorcy kontraktujący nowe moce odnawialne i niskoemisyjne oraz jako źródło ciepła dla systemów ciepłowniczych. Sama Komisja wskazuje, że zagospodarowanie ciepła odpadowego może ograniczać zużycie paliw kopalnych i poprawiać integrację centrów danych z systemem energetycznym.

Wniosek jest więc bardzo prosty – przyszłość data center będzie zależała nie tylko od tego, czy znajdzie się dla nich energia, lecz także od tego, skąd będzie pochodziła i jak efektywnie zostanie wykorzystana.